5В011700 «Қазақ тілі мен әдебиеті»

ч. 1

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

СЕМЕЙ ҚАЛАСЫНЫҢ ШӘКӘРІМ АТЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ



3-деңгейлі СМЖ

құжаты

ПОӘК


ПОӘК 042-18-29.1.1/01-2013




ПОӘК

«Әдебиеттану негіздері»

пәнінің оқытушыға арналған

жұмыс бағдарламасы


____2013 жылғы

№ 1 басылым



5В011700 «Қазақ тілі мен әдебиеті»

5В012100 «Қазақ тілінде оқытпайтын мектептердегі қазақ тілі мен әдебиеті» мамандықтарына арналған
«Әдебиеттану негіздері »
ПӘНІНІҢ ОҚУ- ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕНІ
ОҚЫТУШЫҒА АРНАЛҒАН ПӘННІҢ ЖҰМЫС БАҒДАРЛАМАСЫ

СЕМЕЙ


2013

ПОӘК 042-18/29.1.1/01-2013

№1 басылым 05.09.2013

12 беттің -беті

Кіріспе

1 ӘЗІРЛЕГЕН

Актанова А.С. – қазақ әдебиеті кафедрасының меңгерушісі, ф.ғ.к.

_____________ «___» ___________20___ жыл.

2 КЕЛІСІЛДІ

2.1 Қазақ әдебиеті кафедрасының отырысында қаралып, талқыланды.

Хаттама №___ «___» ___________20___ жыл.

Кафедра меңгерушісі _______________ Ақтанова А.С

2.2 Филология факультетінің оқу- әдістемелік бюросында талқыланып, бекітілді.

Хаттама №___ «___» ___________20___ жыл.

Төрайым _________________Мұқанова Қ.Қ.

3 БЕКІТІЛДІ

Университеттің оқу-әдістемелік кеңесінде бекітілді.

Хаттама №___ «___» ___________20 ___жыл.

ОӘК төрағасы _________________Искакова Г.К.

4  «____» __________ 20___ж. шыққан ПОӘК-нің

№ 1 БАСЫЛЫМЫ


ПОӘК 042-18/29.1.1/01-2013

№1 басылым 05.09.2013

12 беттің 3-беті

1 ҚОЛДАНЫС АЯСЫ

«Әдебиеттану негіздері» пәнінің оқу-әдістемелік кешенінің құрамына кіретін оқытушыға арналған пәннің жұмыс бағдарламасы 5В011700 «Қазақ тілі мен әдебиеті», 5В012100 «Қазақ тілінде оқытпайтын мектептердегі қазақ тілі мен әдебиеті» мамандықтарына арналған мамандығының студенттеріне арналған.

2 НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР

Осы «Әдебиеттануға негіздері» пәнінің оқытушыға арналған жұмыс бағдарламасы берілген пән бойынша оқу үрдісін ұйымдастырудың тәртібін төмендегі нормативтік құжаттар негізінде жүзеге асырады:

- Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігінің бекітілген және қолданысқа енгізілген ҚР МЖМБС 3.08.275-2006 Мемлекеттік білім беру стандарты;

- 5В011700 «Қазақ тілі мен әдебиеті» мамандығының типтік оқу жоспары;

- СТУ 042-СГУ-5-2013 «Пәннің оқу-әдістемелік кешендерін әзірлеуге және ресімдеуге қойылатын жалпы талаптар» университет стандарты;

- ДП 042-1.07-2013 «Пәннің оқу-әдістемелік кешенінің мазмұны мен құрылымы» құжаттық іс-жосығы.



3 ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

3.1 Пәннің қысқаша мазмұны:

Бұл пән бойынша мынандай маңызды теориялық және практикалық мәселелер қарастырылады: әдебиет туралы ғылым және оның салалары; әдебиеттану ғылымының қосалқы салалары; әдебиеттің халықтығы, ұлттығы мен жалпыадамзаттық сипаттары; көркем шығарманың тақырыбы мен идеясы, сюжеті мен композициясы; көркем бейне оның жасалу жолдары; көркем туынды тілі, өлең құрылысы. әдеби процесс, әдебиеттің тектері мен түрлері, көркемдік әдіс, ағым, бағыттар.



3.2 Пәнді оқытудың мақсаты:

Курсты өту барысында әдебиет теориясы ауқымындағы поэтика, стиль, жанр тәрізді негізгі мәселелермен шектелмей, әдебиеттанудың өэге салалары: әдебиет тарихын зерттеу аялары мен жолдары, историография, библиография пәндерінің мән, сыры, текстология мен әдебиет сынының теориялық, практикалық ерекшеліктерін ашып беру.



ПОӘК 042-18/29.1.1/01-2013

№1 басылым 05.09.2013

12 беттің 4-беті

3.3 Пәнді оқытудың міндеттері:

«Әдебиеттануға негіздері» бұрын өтілетін пәнінде қысқаша баяндалып кететін ұғымдар мен категорияларды эстетика қағидаларымен тамырлас алып, жан-жақты терең қамтуға тиіс. Әдебиет туралы теориялық ой-пікірлердің қалыптасу кезеңдерін қазіргі дәуірге дейінгі аралықта мейлінше толымды жүйелеп саралау қажет. Көркем шығармаға талдау жасаудың ғылыми принциптерін игеру, әдебиет пен фольклорды зерттеп үйренуге қажетті біліммен қаруландыру; әдеби шығарманың мазмұны мен пішінінің арақатынасының сырын ұғыну; әдебиеттану ғылымын құрайтын ұғымдармен, категориялармен танысып, игеру; әдеби даму процесі, оның заңдылықтары, көркемдік тәжірибе дәстүрі мен жаңашылдық мәселелерін көркемдік тұрғыда қабылдай білу; көркемдік, оның өзіндік болмысын, көркемдік өлшемдерін біліп, танитын талғам қалыптастыру; әдеби туындының ішкі, сыртқы аспектілерін саралай алып, түрлі қырынан талдай білуге жаттықтыру.

3.4 Курс аяқталған соң студент:

  • Көркем шығарманы талдаудың ғылыми принциптерін игеріп, әдебиет тарихы мен көркем туындыны зерттеуге қажетті біліммен қаруланады.

  • әдебиеттану ғылымын құрайтын ұғымдарды, категорияларды теориялық тұрғыда терең игереді.

  • өз бойында көркемдікті танитын талғам қалыптастырады.

  • әдеби туындының ішкі, сыртқы аспектілерін саралап, түрлі қырынан талдауды үйренеді.

  • қазіргі әдебиеттанудың өзекті мәселелерімен таныс болады.

  • теориялық білімді практикада қолдана білуді үйренеді.

  • зерттеу жұмысына икем-дағдысы қалыптасады.

  • кәсіби қарым-қатынас жағдайларын меңгереді.



3.5 Курстың пререквизиттері

Әлем әдебиетінің тарихы

Қазақ әдебиетінің тарихы
3.6 Курстың постреквизиті:

Әдебиет теориясы

Қазақ әдебиеті сынының тарихы

Қазақ әдебиетін оқыту әдістемесі



ПОӘК 042-18/29.1.1/01-2013

№1 басылым 05.09.2013

12 беттің 5-беті

3.7 Оқу жұмыс жоспарынан көшірме:

1 Кесте


Курс


Семестр

Кредит

ДС (сағ)

СПС (сағ)

Лаб. (сағ)

ОСӨЖ

(сағ)


СӨЖ(сағ

Бар

(сағ)


Бақылу түрі

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

1

2

2

15

15




15

15

90

емтихан

4 ОҚУ ПӘНІНІҢ МАЗМҰНЫ (МОДУЛЬ)

2 Кесте



Тақырыптар атауы және олардың мазмұны

Сағат саны

1



Дәріс сабақтары




1 модуль. Әдебиет теориясының дамуы және қалыптасуы




1-тақырып.

Эстетикалық, әдеби ой-пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері



2

2-тақырып.

Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясының методологиясы



2

2 модуль. Қазіргі әдебиеттану іргелі зерттеулер




3-тақырып.

Қазіргі әдебиеттану теориясындағы ғылыми ағымдар.



3

4-тақырып.

Қазақ әдебиеттану ғылымындағы эстетика мен теория мәселелері.



3

3 модуль Әдебиет теориясындағы әдеби шығарма, орта және автор мәселелері.




5-тақырып.

Көркем әдебиеттің табиғаты, ерекшелігі және мәндері.



2

6-тақырып.

Әдебиет теориясындағы әдеби шығарма, орта және автор мәселелері.



2

7-тақырып.

Аралық бақылау жұмысы

1

8-тақырып.

Көркем әдебиеттегі «образдылық» пен «көркем образ» мәселелері.



2

9-тақырып.

Әдеби туынды және оның мазмұны мен құрылымы.



2

10-тақырып.

Әдебиеттің көркем шығарманың көркемдеу құралдары мен тілі



2

11-тақырып.

Өлең сөздің теориясы



2

12-тақырып.

Шығармашылық әлемі және әдеби жанрлар мен олардың түрлері.



2

4-модуль. Әдебиет теориясындағы әдеби үдеріс (процесс), әдеби әдіс, бағыттар мен көркемдік тәжірибелер.




13-тақырып.

Әдеби үдеріс (процесс), әдеби әдіс, бағыттар мен көркемдік тәжірибелер.



2

14-тақырып.

Әдеби дәстүр мен жаңашылдық. Халықаралық әдеби байланыс.



2

15-тақырып.

Аралық бақылау жұмысы



1

Тәжірибелік сабақтар




1 модуль. Әдебиет теориясының дамуы және қалыптасуы




1-тақырып.

Эстетикалық, әдеби ой-пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері



2

2-тақырып.

Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясының методологиясы



2

2 модуль. Қазіргі әдебиеттану іргелі зерттеулер




3-тақырып.

Қазіргі әдебиеттану теориясындағы ғылыми ағымдар.



3

4-тақырып.

Қазақ әдебиеттану ғылымындағы эстетика мен теория мәселелері.



3

3 модуль Әдебиет теориясындағы әдеби шығарма, орта және автор мәселелері.




5-тақырып.

Көркем әдебиеттің табиғаты, ерекшелігі және мәндері.



2

6-тақырып.

Әдебиет теориясындағы әдеби шығарма, орта және автор мәселелері.



2

7-тақырып.

Аралық бақылау жұмысы



1

8-тақырып.

Көркем әдебиеттегі «образдылық» пен «көркем образ» мәселелері.



2

9-тақырып.

Әдеби туынды және оның мазмұны мен құрылымы.



2

10-тақырып.

Әдебиеттің көркем шығарманың көркемдеу құралдары мен тілі



2

11-тақырып.

Өлең сөздің теориясы



2

12-тақырып.

Шығармашылық әлемі және әдеби жанрлар мен олардың түрлері.



2

4-модуль. Әдебиет теориясындағы әдеби үдеріс (процесс), әдеби әдіс, бағыттар мен көркемдік тәжірибелер.




13-тақырып.

Әдеби үдеріс (процесс), әдеби әдіс, бағыттар мен көркемдік тәжірибелер.



2

14-тақырып.

Әдеби дәстүр мен жаңашылдық. Халықаралық әдеби байланыс.



2

15-тақырып.

Аралық бақылау жұмысы



1


5 СТУДЕНТТЕРДІҢ ӨЗДІК ЖҰМЫСТАРЫНЫҢ ТАҚЫРЫПТАРЫ


Эстетикалық, әдеби ой-пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері

Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясының методологиясы

Қазіргі әдебиеттану теориясындағы ғылыми ағымдар.

Қазақ әдебиеттану ғылымындағы эстетика мен теория мәселелері.

Көркем әдебиеттің табиғаты, ерекшелігі және мәндері.

Әдебиет теориясындағы әдеби шығарма, орта және автор мәселелері.

Әдеби туынды және оның мазмұны мен құрылымы.

Әдебиеттің көркем шығарманың көркемдеу құралдары мен тілі

Өлең сөздің теориясы.

Шығармашылық әлемі және әдеби жанрлар мен олардың түрлері.

Әдеби үдеріс (процесс), әдеби әдіс, бағыттар мен көркемдік тәжірибелер.



ПОӘК 042-18/29.1.1/01-2013

№1 басылым 05.09.2013

12 беттің 8-беті


6 ПӘННІҢ ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК КАРТАСЫ
3-Кесте

Дәріс сабағының

тақырыбы


Семинар сабағының тақырыбы

Көрнекі құралдар, плакаттар, лаборатория-лық стендтер

Өз бетімен дайындалу сұрақтары

Бақылау түрі

1

2

4

5

6

1 Эстетикалық, әдеби ой-пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері

1 Эстетикалық, әдеби ой-пікірлердің туу, даму тарихы мен кезеңдері

Дәріс тезисі, сызба нұсқа слайдтар

Пәнінің жалпы мәселелері, мақсаты мен міндеті, зерттелу жайы

Жазбаша, ауызша

2. Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясының методологиясы

2. Әдеби шығармашылық және әдебиет теориясының методологиясы

Дәріс тезисі, кесте слайд түрінде

Әдебиет теориясын оқыту әдістемесінің ұстанымдары

Жазбаша, ауызша

Қазіргі әдебиеттану теориясындағы ғылыми ағымдар.

Қазіргі әдебиеттану теориясындағы ғылыми ағымдар.

Дәріс тезисі, слайд

Қазіргі әдебиеттану теориясындағы ғылыми ағымдарды классификациялау

Жазбаша


4. Қазақ әдебиеттану ғылымындағы эстетика мен теория мәселелері.

4. Қазақ әдебиеттану ғылымындағы эстетика мен теория мәселелері.

Дәріс тезисі, кесте слайд түрінде


Әдебиет теориясындағы зерттеулер

Ауызша

5. Көркем әдебиеттің табиғаты, ерекшелігі және мәндері.

5. Көркем әдебиеттің табиғаты, ерекшелігі және мәндері.

Дәріс тезисі кесте слайд түрінде




Ауызша

6. Әдебиет теориясындағы әдеби шығарма, орта және автор мәселелері.

6. Әдебиет теориясындағы әдеби шығарма, орта және автор мәселелері.

Дәріс тезисі таблица слайд түрінде

Әдеби шығармаларды оқыту мәселелері

Ауызша

7. Аралық бақылау жұмысы

7. Аралық бақылау жұмысы

Дәріс тезисі, сызбалар слайд түрінде

жаттығу жұмысы

Жазбаша



8. Көркем әдебиеттегі «образдылық» пен «көркем образ» мәселелері.

8. Көркем әдебиеттегі «образдылық» пен «көркем образ» мәселелері.

Дәріс тезисі, мысалдарды ноутбуктан көрсету

Картотек теру

Жазбаша


9. Әдеби туынды және оның мазмұны мен құрылымы.

9. Әдеби туынды және оның мазмұны мен құрылымы.

Дәріс тезисі, кесте-слайд

Әдеби туындыны талдау

Ауызша

10. Әдебиеттің көркем шығарманың көркемдеу құралдары мен тілі

10. Әдебиеттің көркем шығарманың көркемдеу құралдары мен тілі

Дәріс тезисі, сызбалар слайд түрінде



Ауызша

11. Өлең сөздің теориясы

11. Өлең сөздің теориясы

Дәріс тезисі сызбалар слайд түрінде


Жаттығу жұмыстары

Жазбаша


12. Шығармашылық әлемі және әдеби жанрлар мен олардың түрлері.

12. Шығармашылық әлемі және әдеби жанрлар мен олардың түрлері.

Дәріс тезисі

Жаттығу жұмыстары

Жазбаша


13. Әдеби үдеріс (процесс), әдеби әдіс, бағыттар мен көркемдік тәжірибелер.

13. Әдеби үдеріс (процесс), әдеби әдіс, бағыттар мен көркемдік тәжірибелер.

Дәріс тезисі сызбалар слайд түрінде


Жаттығу жұмыстары

Жазбаша

14. Әдеби дәстүр мен жаңашылдық. Халықаралық әдеби байланыс.

14. Әдеби дәстүр мен жаңашылдық. Халықаралық әдеби байланыс.

Дәріс тезисі сызбалар слайд түрінде

Жаттығу жұмыстары

Жазбаша


15. Аралық бақылау жұмысы

15. Аралық бақылау жұмысы

Дәріс тезисі, кестені слайд негізінде

Жаттығу жұмыстары






ПОӘК 042-18/29.1.1/01-2013

№1 басылым 05.09.2013

12 беттің 10-беті

7 ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК ӘДЕБИЕТТЕРМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТІЛУ КАРТАСЫ
4-Кесте

Оқулықтардың, оқу құралдарының атауы

Саны

Студенттердің саны

Қамтамасыз ету пайызы

1

2

3

4

  1. Ахметов З. Өлең сөздің теориясы. - Алматы,1973.

8

8

100%

  1. Әдебиеттану терминдер сөздігі. –А,1999.

8

8

100%

  1. Байтұрсынов А. Әдебиет танытқыш. -Алматы, 1989.

8

8

100%

  1. Жұмалиев Қ. Әдебиет теориясы. - Алматы, 1969.

8

8

100%

  1. Қабдолов З. Әдебиет теориясының негіздері.- Алматы,1970.

8

8

100%

  1. Нұрғали Р. Әдебиет теориясы.-Астана, 2003.

8

8

100%

  1. Нұрғали Р. Сөз өнерінің эстетикасы.-Астана, 2003.

8

8

100%

  1. Кәкішев Т. Қазақ әдеби сынының тарихы. - Алматы,1994.

8

8

100%

  1. Әдебиеттану. Хрестоматия. Құрастырған:(Мақпырұлы.-Алматы,1991.

8

8

100%

  1. Атымов М. Идея және композиция. –Алматы,1970.

8

8

100%

  1. Мақпырұлы С. Әдебиеттің тектері мен түрлері.-Алматы,1994.

8

8

100%

  1. Введение в литературоведение. -Москва,1999.

8

8

100%


ПОӘК 042-18/29.1.1/01-2013

№1 басылым 05.09.2013

12 беттің 11-беті


8 ӘДЕБИЕТТЕР:

8.1 Негізгі әдебиеттер:

      1. Ахметов З. Өлең сөздің теориясы. - Алматы,1973.

      2. Әдебиеттану терминдер сөздігі. –А,1999.

      3. Байтұрсынов А. Әдебиет танытқыш. -Алматы, 1989.

      4. Жұмалиев Қ. Әдебиет теориясы. - Алматы, 1969.

      5. Қабдолов З. Әдебиет теориясының негіздері.- Алматы,1970.

      6. Нұрғали Р. Әдебиет теориясы.-Астана, 2003.

      7. Нұрғали Р. Сөз өнерінің эстетикасы.-Астана, 2003.

      8. Кәкішев Т. Қазақ әдеби сынының тарихы. - Алматы,1994.

      9. Әдебиеттану. Хрестоматия. Құрастырған:(Мақпырұлы.-Алматы,1991.

      10. Атымов М. Идея және композиция. –Алматы,1970.

      11. Мақпырұлы С. Әдебиеттің тектері мен түрлері.-Алматы,1994.

8.1.12 Введение в литературоведение. -Москва,1999.


    1. Қосымша әдебиеттер:

      1. Абрамович Г.Л.Введение в литературоведение. –Москва, 1979.

      2. Адамбаев Б. Қазақтың шешендік өнері.-Алматы,1976.

      3. Ахметов З. Казахское стихосложение. –Алматы,1964.

      4. Ахметов З. Абайдың ақындық әлемі. –Алматы,1995.

      5. Бахтин М.М. Эстетика словесного творчества. –Москва,1979.

      6. Бахтин М.М. Вопросы литературы и эстетики. –Москва,1975.

      7. Бердібаев Р. Қазақ тарихи романы. –Алматы,1979.

      8. Веселовский А.Н. Историческая поэтика. –Ленинград, 1940.

      9. Гуляев Н.А. Теория литературы. –Москва,1985.

      10. Дербісәлин Ә. Әдебиет туралы толғаныстар. –Алматы,1990.

      11. Жұмалиев Қ. Стиль-өнер ерекшелігі. - Алматы,1966.

8.2.12 Жұмалиев Қ. Қазақ әдебиеті тарихының мәселелері және Абай поэзиясының тілі.- Алматы,1960.

      1. Квятковский А. Поэтический словарь. –Москва,1966.

      2. Кожинов В. Происхождения романа (о ритме прозы). –Моква, 1963

      3. Куренкова Р.А. Эстетика. –Москва, 2003.

      4. Кулумбетова А.Е. Стиль казахского рассказа и повести. –Алматы,1993.

      5. Мелетинский Е.М. Историческая поэтика новеллы. –Москва,1990.

      6. Негимов С. Өлең өрімі. -Алматы,1970.

      7. Нұрқатов А. Идея және образ. –Алматы, 1962.

      8. Өмірәлиев Қ. Қазақ поэзиясының жанры мен стилі. –Алматы, 1983.

      9. Палкин М.А. Вопросы теории литературы. –Москва,1979.

      10. Поспелов Г.Н. Теории литературы. –Москва, 1979.

      11. Ренс Уэллек, Остин Уоррен (пер. с анг.). Теория литературы. –Москва,1976.

      12. Серікқалиев З, Серікқалиева Э. Ақыл таразысы. –Алматы, 1976.

      13. Современный роман. Опыт исследование. –Москва, 1990.

      14. Сохряков Ю.И. Художественные открытия русских писателей. –Москва, 1990.

      15. Хализев В.Е. Теория литературы. –Москва, 1999.

      16. Храпченко М.Б. Горизонты художественного образа. –Москва, 1982.

      17. Чичерин А.В. Идеи и стиль.- Москва, 1968.

      18. Шапай Тұрсынжан. Шын жүрек- бір жүрек. –Алматы, 2000.

      19. Белинский В. Әдеби-сын мақалалар. –Алматы, 1987.

      20. Горький М. Әдебиет туралы. –Алматы, 1984.

      21. Дәстүр және жаңашылдық. Жинақ 1 том. –Алматы, 1980.

      22. Базарбаев М. Әдебиет және дәуір. –Алматы, 1986.

      23. Дәдебаев Ж. Өмір шындығы және көркемдік шешім. –Алматы, 1991.

      24. Дүйсенов М. Әдебиеттегі мазмұн және форманың бірлігі. –Алматы, 1997.

      25. Кенжебаев Б. Шындық және шеберлік. –Алматы, 1986.

      26. Қирабаев С. Әдебиетіміздің ақтаңдақ беттері. –Алматы, 1996.

      27. Мәшһүр-Жүсіпов Қ. Өлең- сөздің патшасы. –Алматы, 1992.

      28. Нұртазин Т. Шеберлік туралы ойлар. -Алматы, 1968.

      29. Жирмунский В. Теория литературы. Поэтика. Стилистика. –Москва, 1977.

      30. Потебня А. Эстетика и поэтика. –Москва, 1978.

      31. Добролюбов Н. Әдебиет туралы сын мақалалар.1995.

      32. Майтанов Б. Қазақ романы және психологиялық талдау. –Алматы, 1966.

      33. Нұрқатов А. Абайдың ақындық дәстүрі. –Алматы, 1966.

      34. Негимов С. Ақын-жыраулар поэзиясының бейнелілігі. Ғылым, 1991.

      35. Чернышевский Н. Әдеби-сын мақалалар. 1950.

ч. 1